BM açıkladı: Türkiye Avrupa’nın en yoğun kentleşen ülkesi

TİGRİS HABER - Birleşmiş Milletler’in (BM) 2025 yılı verileri, Avrupa’da nüfusun yoğun kent merkezlerindeki dağılımında Türkiye’nin dikkat çekici konumunu ortaya koydu. Buna göre Türkiye’de nüfusun yüzde 64,3’ü, BM’nin belirlediği yüksek nüfus yoğunluğu kriterlerini karşılayan kent merkezlerinde yaşıyor.

Araştırma kapsamındaki 37 Avrupa ülkesi arasında Türkiye ilk sırada yer alırken, Birleşik Krallık yüzde 58 ile ikinci, Belarus ise yüzde 55,6 ile üçüncü oldu. İspanya yüzde 51,6 ile dördüncü sırada yer aldı.

TÜRKİYE’DE YAKLAŞIK 55,4 MİLYON KİŞİYE KARŞILIK GELİYOR

Türkiye’nin 2025 yılı sonunda 86 milyon 92 bin 168 olarak açıklanan nüfusu üzerinden yapılan yaklaşık hesaplamaya göre, yüzde 64,3’lük oran 55,4 milyon kişiye denk geliyor.

Ancak bu sayı, BM tarafından açıklanmış kesin bir nüfus verisi olarak değerlendirilmemeli. Farklı veri serileri ve referans tarihleri kullanıldığı için söz konusu rakam yalnızca yaklaşık hesaplamayı ifade ediyor.

BM’NİN KENT TANIMI NÜFUS YOĞUNLUĞUNA DAYANIYOR

BM’nin kullandığı sınıflandırmada bir yerleşimin kent olarak değerlendirilmesi için kilometrekare başına en az 1.500 kişinin yaşadığı bitişik alanlardan oluşması ve toplam nüfusunun en az 50 bin olması gerekiyor.

Bu nedenle BM verilerindeki yüzde 64,3’lük oran, Türkiye’de il ve ilçe merkezlerinde yaşayan nüfusun tamamını kapsamıyor. Sınıflandırmada yerleşimlerin idari sınırlarından ziyade nüfus yoğunluğu ve fiziksel bütünlüğü dikkate alınıyor.

Kasaba, banliyö ve orta yoğunluklu yerleşimler ise farklı kategorilerde değerlendiriliyor.

AVRUPA SIRALAMASINDA TÜRKİYE’Yİ İNGİLTERE VE BELARUS İZLEDİ

Türkiye’nin ardından yüzde 58 ile Birleşik Krallık, yüzde 55,6 ile Belarus ve yüzde 51,6 ile İspanya geldi.

Hollanda yüzde 47,7 ile beşinci sırada bulunurken, Yunanistan yüzde 45,6, Arnavutluk yüzde 45,2 ve Ukrayna yüzde 44,6 oranıyla sıralandı.

Estonya’da yoğun kent merkezlerinde yaşayan nüfusun oranı yüzde 38,8 olurken Portekiz’de yüzde 36,1, Letonya’da yüzde 35,8 ve Kosova’da yüzde 35,1 olarak kaydedildi.

ALMANYA, FRANSA VE İTALYA YÜZDE 35’İN ALTINDA

Avrupa’nın önde gelen ekonomileri arasında yer alan Almanya ve İtalya’da yoğun kent merkezlerinde yaşayan nüfusun oranı yüzde 34,5 oldu.

Fransa ve Sırbistan yüzde 34,4 ile aynı seviyede yer alırken, İsveç’te yüzde 33,4, Avusturya’da yüzde 33,3 ve İsviçre’de yüzde 32,5 olarak hesaplandı.

Karadağ yüzde 32,4, Bulgaristan yüzde 31,7, Romanya yüzde 31,3 ve Belçika yüzde 30,9 oranıyla bu ülkeleri takip etti.

LİSTENİN SONUNDA SLOVAKYA VAR

Kuzey ve Orta Avrupa ülkelerinde ise oranların daha düşük olduğu görüldü. Litvanya’da yüzde 30,3, Danimarka’da yüzde 29,6 ve İrlanda’da yüzde 29,3 oranı ölçüldü.

Norveç, Kuzey Makedonya ve Polonya’da oran yüzde 28,9 olurken, Hırvatistan’da yüzde 27,7, Finlandiya ve Macaristan’da yüzde 26,2 seviyesinde kaldı.

Moldova’da yüzde 22,7, Çekya’da yüzde 22,4 olan oran; Slovenya’da yüzde 15,5, Bosna-Hersek’te yüzde 15,1 ve Slovakya’da yüzde 14,9 olarak belirlendi.

Böylece Türkiye ile listenin son sırasında bulunan Slovakya arasında 49,4 puanlık fark oluştu.

TÜİK VE BM VERİLERİ NEDEN FARKLI?

Türkiye’de il ve ilçe merkezlerinde yaşayan nüfusun oranı, TÜİK’in 2025 verilerine göre yüzde 93,6 olarak açıklanmıştı. TÜİK’in yerleşim yoğunluğunu esas alan farklı sınıflandırmasında ise nüfusun yüzde 67,5’inin yoğun kentlerde, yüzde 15,8’inin orta yoğun kentlerde ve yüzde 16,8’inin kırsal yerleşimlerde yaşadığı belirtilmişti.

BM’nin yüzde 64,3’lük oranı ile TÜİK verilerindeki oranların farklı olması, kullanılan yöntemlerin aynı olmamasından kaynaklanıyor. İdari sınırlar, nüfus yoğunluğu, veri kaynakları ve kent tanımlarındaki farklılıklar, iki kurumun verilerinin doğrudan karşılaştırılmasını sınırlıyor.

BM’nin verileri, Türkiye’de nüfusun önemli bölümünün yüksek yoğunluklu kent merkezlerinde toplandığını gösterirken, kullanılan sınıflandırmanın Türkiye’deki toplam kentsel nüfusu ifade etmediği de dikkate alınıyor.