BM’den tarihi harita kararı: Dünya haritası yeniden şekilleniyor

TİGRİS HABER - Dünya haritalarında yüzyıllardır kullanılan gösterim tartışmaları yeni bir boyut kazandı. Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu, ülkelerin yüz ölçümlerini daha gerçeğe yakın biçimde yansıtan Equal Earth (Eşit Dünya) projeksiyonunun kullanımını teşvik eden karar tasarısını kabul etti.

Afrika ülkelerinin öncülüğünde gündeme getirilen ve uluslararası kamuoyunda “Haritayı Düzelt” adıyla tartışılan girişim, Genel Kurul’daki oylamada 164 ülkenin desteğini aldı. 6 ülke çekimser kalırken, tasarıya karşı oy kullanan tek ülke ABD oldu.

AFRİKA HARİTADA NEDEN DAHA BÜYÜK GÖRÜNECEK?

Dünyanın küresel şeklinin düz bir yüzeye aktarılması sırasında kullanılan farklı projeksiyonlar, kıtaların ve ülkelerin haritadaki büyüklüklerini farklı gösterebiliyor.

Özellikle uzun yıllardır yaygın biçimde kullanılan Mercator projeksiyonu, kutuplara yaklaştıkça kara parçalarının olduğundan daha büyük görünmesine neden oluyor. Bu durum Afrika, Avrupa ve Kuzey Amerika gibi bölgelerin harita üzerindeki algısında önemli farklılıklar yaratabiliyor.

2018 yılında tanıtılan Equal Earth projeksiyonu ise kıtaların göreceli yüz ölçümlerini daha doğru oranlarda göstermeyi amaçlıyor. Bu nedenle yeni projeksiyonda Afrika, Mercator haritalarına kıyasla çok daha geniş görünürken, Grönland'ın haritadaki büyüklüğü belirgin şekilde küçülüyor. Avrupa da mevcut haritalardaki görüntüsüne göre daha küçük bir alana sahip oluyor.

BM’DEN DİJİTAL HARİTA PLATFORMLARINA DA ÇAĞRI

Kabul edilen karar yalnızca sınıflarda veya basılı haritalarda kullanılacak materyallerle sınırlı değil. BM, dijital harita platformlarının da daha doğru projeksiyonları değerlendirmesi yönünde çağrıda bulundu.

Günümüzde dijital haritalarda Mercator projeksiyonunun farklı versiyonlarının yaygın şekilde kullanılması, tartışmanın teknoloji platformlarına da taşınmasına neden oluyor.

Kararla birlikte eğitim materyallerinden resmi haritalara ve dijital harita hizmetlerine kadar birçok alanda daha gerçekçi projeksiyonların kullanılmasının önü açılmak isteniyor.

SINIRLAR DEĞİŞMEYECEK, HARİTADAKİ GÖRÜNTÜ DEĞİŞECEK

BM'nin kararı, ülkelerin sınırlarını veya yüz ölçümlerini değiştirmiyor. Değişen şey, Dünya'nın küresel yüzeyinin düz bir zemin üzerinde nasıl gösterildiği olacak.

Başka bir ifadeyle Dünya aynı Dünya olarak kalacak. Ancak kullanılacak harita projeksiyonuna göre kıtaların ve ülkelerin harita üzerindeki büyüklükleri gerçeğe çok daha yakın biçimde gösterilebilecek.

Karar, özellikle Afrika ülkelerinin uzun süredir gündeme getirdiği haritalardaki orantısız gösterim ve coğrafi algı tartışmasını yeniden dünya gündeminin merkezine taşıdı.