“Çocuk sağlığında bazen eklemek değil, çıkarmak gerekiyor”

Sevgi KOCA

TİGRİS HABER - Aydınalp, ailelerin günlük yaşamda gözden kaçırabildiği riskleri ve gereksiz takviye kullanımını değerlendiriyor.

Uzman Doktor Ahmet Aydınalp ile aflatoksinden hava kirliliğine, çocukların beslenmesinden bitkisel ürünlere uzanan konuları ve ailelerin alabileceği önlemleri konuştuk.

-“Çocuğumu Büyütürken İçim Rahat” kitabını yazmaya sizi ne yöneltti?

Koruyucu hekimlik gebelikte başlar; aşılama da bunun bir parçasıdır. Ancak değişen dünyada çocukların karşılaştığı çevresel etkenleri de hesaba katmak zorundayız. Çocuk sağlığı için hep bir şeyler ekliyoruz. Ben bu kitapta, bir şey eklemeden önce bir şeyleri çıkarmayı denemeyi anlattım. Örneğin bir belirtiyi yalnızca ilaçla gidermeye çalışmadan önce, buna yol açabilecek çevresel bir etken var mı diye bakmalıyız.

GÖRÜNMEYEN RİSKLER

-Ailelerin çoğu zaman gözden kaçırdığı çevresel riskler neler?

Aflatoksini özellikle önemsiyorum. Bazı küflerin ürettiği bu toksinler, gıdalar uygun koşullarda saklanmadığında ciddi risk oluşturabiliyor. Ağır metaller, hava kirliliği, evde kullanılan boya, oda kokusu ve temizlik ürünleri de dikkat edilmesi gereken başlıklar. Gıda katkı maddeleri ve renklendiriciler konusunda da ailelerin etiket okumayı öğrenmesini önemsiyorum.

-Diyarbakır’da çocukların sağlığını korumak için ilk hangi önlemler alınmalı?

Diyarbakır bazı günler çok tozlu olabiliyor. Özellikle astım gibi kronik solunum yolu hastalığı bulunan çocukların aileleri hava kalitesini izlemeli; kirliliğin arttığı günlerde dışarıda geçirilen zamanı buna göre düzenlemeli. Bir başka konu da su içme alışkanlığı. Çocuklara suyu sevdirmeli, hatırlatmalı, gerekirse bunu oyuna dönüştürmeliyiz. Günlük hayatta plastik şişe kullanımını azaltmayı da öneriyorum.

-Çocukların beslenmesinde sizi en çok kaygılandıran değişim ne?

Hazır yiyeceklerin ve fast food’un ana öğünlerin yerini alması. Böyle bir beslenme düzeni uzun vadede obezite ve başka sağlık sorunlarıyla ilişkili olabilir. Çocuğa her şeyi yasaklamak yerine ev yemeğinin değerini, sofranın aile için ne ifade ettiğini anlatmak gerek. Paketli ürünler temel beslenme biçimi hâline gelmemeli; özel zamanlarla sınırlı kalmalı.

- “Bağışıklık güçlendirici” adıyla satılan ürünler konusunda ailelere ne söylersiniz?

Bir ürünün çok konuşulması, her çocuğun ona ihtiyacı olduğu anlamına gelmez. Vitamin veya mineral eksikliği varsa bunu gidermek önemlidir; fakat hangi takviyenin gerekli olduğuna hekim karar vermeli. İçeriği belirsiz ya da güvenilirliği yeterince değerlendirilmemiş ürünler zarar verebilir. Ailelerin duydukları her ürünü kendi başlarına kullanmalarını doğru bulmuyorum.

BİTKİSEL OLAN HER ÜRÜN ÇOCUKLARA UYGUN DEĞİL

- Fitoterapiyle ilgilenen bir çocuk hekimi olarak bitkisel ürünlerde sınırı nerede çiziyorsunuz?

Çocuklarda erişkinlere göre daha az klinik araştırma var. Bazı bitkisel ürünler üzerinde çalışma yapılmış olsa da bazıları gereğinden fazla öne çıkarılıyor. Bitkileri yemeklerde kullanmakla yoğunlaştırılmış bir şurubu veya takviyeyi tedavi amacıyla vermek aynı şey değil. Çocuğun yaşı, kilosu, ürünün içeriği ve dozu önemli. Böyle bir ürün kullanılacaksa mutlaka uzman görüşü alınmalı.

- Ekoloji bahçenizde çocuklarla yaşadığınız, unutamadığınız bir an var mı?

Bahçeye gelen ilkokul öğrencilerinden biri, “Hocam, burası bir bahçe değil, burası bir dünya” demişti. Çok etkilenmiştim. Bizim fark etmediğimiz pek çok şeyi çocuklar görüyor. Küçücük bir alanda bile bir ekosistem var. Çocuklara bitkileri, hayvanları, toprağı ve doğanın parçası olduğumuzu öğretmek istiyorum. Doğayla ilişki kuran bir nesil yetişmesi çok kıymetli.

- Son olarak, anne babaların bugün değiştirmesini istediğiniz tek alışkanlık ne olurdu?

Sosyal medyada o kadar çok bilgi var ki aileler neyi düzelteceklerini şaşırıyor. Her şeyi sıfırlayamayız; küçük adımlar da önemlidir. Çocukla iyi vakit geçirelim, ona bedenini ve kendi isteklerini tanımayı öğretelim. Çocuklarınıza sebepsiz yere sarılabilirsiniz, her gün bir kere mesela. Bir de doğayı öğretelim. Yalnız kendi çocuğumuzun değil, bütün çocukların temiz bir dünyada yaşamasını önemseyelim.