Geleceğin 10 yılı yanıtlandı: Türkiye’de yaşamı kökten değiştirecek senaryo!

TİGRİS HABER - Bilim insanları, aşırı sıcak dalgalarının artık yalnızca dönemsel bir meteoroloji olayı olmaktan çıktığını; insan sağlığını, ekonomiyi ve kent yaşamını doğrudan tehdit eden çok boyutlu bir halk sağlığı krizine dönüştüğünü vurguluyor.

Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Murat Türkeş, iklim değişikliğinin Türkiye üzerindeki etkilerine dikkat çekerek kritik uyarılarda bulundu. Sıcak havalarda asıl riskin gündüz hissedilen yüksek değerlerden ziyade, gece sıcaklıklarının düşmemesi olduğunu belirten Türkeş, önümüzdeki 5 ila 10 yıl içerisinde Türkiye'de günlük yaşamı doğrudan değiştirecek 10 kritik gelişmeyi açıkladı.

ASIL TEHLİKE GECELERİ ORTAYA ÇIKIYOR: KENTSEL ISI ADALARI

Sıcak hava dalgalarının insan vücudu üzerindeki en büyük baskıyı gece saatlerinde kurduğunu ifade eden Prof. Dr. Murat Türkeş, geceleri havanın soğumaması nedeniyle vücudun kendini toparlama fırsatı bulamadığını belirtti. Özellikle betonlaşmanın yoğun olduğu büyükşehirlerde bu durumun ölüm riskini belirgin şekilde artırdığını aktardı.

İstanbul, Ankara, İzmir, Adana, Antalya, Mersin ve Diyarbakır gibi metropollerde "kentsel ısı adası" etkisinin her geçen gün büyüdüğüne dikkat çeken Türkeş, geceleri düşmeyen sıcaklıkların; yaşlılar, çocuklar, kronik hastalar ve açık alanda çalışanlar için hayati risk oluşturduğunu kaydetti. Uzun süreli sıcak hava dalgalarının; kalp krizi, tansiyon rahatsızlıkları, sıcak çarpması, böbrek yetmezliği ve solunum yolu hastalıklarında ciddi artışlara yol açtığı belirtiliyor.

"NASIL DEPREM PLANI VARSA ISI SAĞLIĞI PLANI DA OLMALI"

Yerel yönetimlerin iklim değişikliğine uyum sağlamak adına hızla harekete geçmesi gerektiğini savunan Türkeş, "Kentsel Isı Eylem Planı" ile "Isı Sağlığı Eylem Planı" oluşturulmasının artık bir tercih değil zorunluluk olduğunu ifade etti. Kentlerde yeşil alanların artırılması, iklim dostu şehir mimarisinin benimsenmesi ve gölgelendirme sistemlerinin yaygınlaştırılması gerektiğinin altı çizildi.

Bunun yanı sıra artan sıcaklıkların yüzey ozonu ve ince partikül kirliliğini tetikleyerek hava kirliliğini tırmandırdığı; bu durumun astım, KOAH, alerjik rahatsızlıklar ve kalp-damar hastalıkları riskini yükselttiği vurgulandı.

KURAKLIK SOFRALARI VE SOSYAL YAPIYI THREAT EDİYOR

İklim krizinin bir diğer yıkıcı boyutunun kuraklık olduğunu belirten uzmanlar, su krizinin yalnızca tarım sektörünü değil, doğrudan kentlerdeki hijyen koşullarını ve gıda güvenliğini de etkileyeceğini hatırlatıyor. Su kısıtlamaları bulaşıcı hastalık riskini artırırken, tarımsal rekolte kayıpları gıda fiyatlarında dalgalanmalara yol açıyor.

TÜRKİYE’Yİ GELECEKTE BEKLEYEN 10 KRİTİK DEĞİŞİM

Prof. Dr. Murat Türkeş’in değerlendirmelerine göre, önümüzdeki yıllarda Türkiye'de günlük yaşamı ve kent ekonomilerini şekillendirecek 10 temel olay şu şekilde sıralanıyor:

1. Aşırı Sıcak Gün Sayısında Artış: Rekor sıcaklıkların görüldüğü günlerin sayısı hızla tırmanacak.
2. Şiddetli Meteorolojik Olaylar: Ani yağışlar, dolu, sel ve hortum gibi aşırı hava olayları daha sık yaşanacak.
3. Büyükşehirlerde Su Stresi: Metropollerde su kaynakları üzerindeki baskı ve kıtlık riski belirginleşecek.
4. Enerji Tüketim Rekorları: Yaz aylarında klima kullanımının artmasıyla elektrik şebekelerinde yük rekor seviyelere ulaşacak.
5. Tarımsal Üretimde Dalgalanma: Kuraklık; buğday, zeytin, ayçiçeği ile temel sebze-meyve rekoltesini olumsuz etkileyecek.
6. Gıda Fiyatlarında Oynaklık: Tarımsal arz eksikliği, gıda enflasyonunu ve fiyat dalgalanmalarını artıracak.
7. Su Yönetiminde Kademeli Tarifeler: Belediyeler su tasarrufu için yaptırımları ve kademeli fiyatlandırmayı yaygınlaştıracak.
8. Çalışma Koşullarının Zorlaşması: Öğle saatlerinde açık havada mesai yapmak iş sağlığı açısından giderek güçleşecek.
9. Yükselen Sigorta Maliyetleri: İklim kaynaklı afet risklerinin artmasıyla birlikte sigorta maliyetleri tırmanışa geçecek.
10. İç Göç Hareketleri: Tarımsal kayıplar ve su sıkıntısı sebebiyle kırsaldan kentlere ya da iklimsel açıdan daha elverişli bölgelere iç göç hızlanabilecek.

"BUGÜN ALINMAYAN ÖNLEM YARININ EN BÜYÜK MALİYETİDİR"

İklim krizinde erteleme lüksünün kalmadığını belirten Prof. Dr. Murat Türkeş, "Bugün alınmayan her önlem, yarın çok daha ağır sağlık ve ekonomik faturalar olarak karşımıza çıkacaktır. Aşırı sıcaklar artık sadece bir hava durumu haberi değil, hayatın tam merkezinde yer alan ölümcül bir risk faktörüdür" diyerek acil eylem çağrısında bulundu.