İHD raporu: 6 ayda 59 şüpheli ölüm, 652 gözaltı

Şirvan Oktay GÖRER

TİGRİS HABER - İHD Diyarbakır Şube Başkanı Ercan Yılmaz, rapora ilişkin değerlendirmelerde bulunurken, İHD Bölge Temsilcisi Tahir Saçaklı ise 6 aylık hak ihlalleri bilançosunu kamuoyuyla paylaştı. Rapora göre bölgede ilk 6 ayda en az 1.804 hak ihlali kayda geçti.

İnsan Hakları Derneği (İHD) Diyarbakır Şubesi, 2026 yılının ilk 6 ayında Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yaşanan insan hakları ihlallerine ilişkin hazırladığı raporu kamuoyuna açıkladı.

Açıklamada ilk olarak değerlendirmelerde bulunan İHD Diyarbakır Şube Başkanı Ercan Yılmaz, devam eden barış ve çözüm sürecinin kalıcı toplumsal barışa dönüşebilmesi için temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınması gerektiğini vurguladı. Yılmaz, ifade ve örgütlenme özgürlüğü, barışçıl gösteri hakkı ve demokratik siyasetin önündeki engellerin kaldırılmasının önemine dikkat çekti.

Yılmaz’ın değerlendirmelerinin ardından İHD Bölge Temsilcisi Tahir Saçaklı, derneğin 2026 yılının ilk 6 ayına ilişkin hazırladığı raporu okudu. Şubelere yapılan başvurular, saha izleme çalışmaları ile basına ve açık kaynaklara yansıyan bilgiler üzerinden hazırlanan raporda, bölgede çok sayıda hak ihlalinin devam ettiği belirtildi.

EN AZ BİN 804 HAK İHLALİ

Rapora göre 2026 yılının ilk 6 ayında bölgede en az 1.804 insan hakları ihlali tespit edildi. İHD, verilerin yalnızca tespit edilebilen ve derneğe ulaşan vakaları kapsadığını belirterek gerçek ihlal sayısının daha yüksek olabileceğine dikkat çekti.

Raporda yaşam hakkı, kadın ve çocuk hakları, işkence ve kötü muamele, kişi özgürlüğü ve güvenliği, ifade özgürlüğü, toplantı ve gösteri hakkı, hapishaneler, ekonomik ve sosyal haklar ile ayrımcılık başlıklarında çok sayıda ihlal kayda geçirildi.

59 ŞÜPHELİ ÖLÜM

Rapora göre ilk 6 ayda 38 kadın, 11 erkek ve 10 çocuk olmak üzere toplam 59 kişi şüpheli şekilde yaşamını yitirdi. Kadınlara yönelik şiddet kapsamında ise aile içi şiddet sonucu 17, toplumsal alandaki saldırılar sonucunda 9 kadın hayatını kaybetti.

Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkına ilişkin verilerde ise ilk 6 ayda 652 kişinin gözaltına alındığı, 123 kişinin tutuklandığı ve 161 ev baskını gerçekleştirildiği belirtildi.

İşkence ve kötü muamele başlığında toplam 77 vaka kayda geçti. Bunların 11’i gözaltında, 29’u gözaltı yerleri dışında, 13’ü hapishanelerde yaşanan işkence ve kötü muamele iddialarından oluştu.

Raporda ayrıca düşünce ve ifade özgürlüğü kapsamında 368 kişi hakkında soruşturma yürütüldüğü, toplantı ve gösteri özgürlüğü kapsamında 21 etkinliğe müdahale edildiği ve 4 toplantı-gösteri yasağı kararı alındığı aktarıldı.

İHD, açıklamasında devam eden sürecin toplumsal barışa dönüşebilmesi için demokratikleşme adımlarının atılması, temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınması, hapishanelerdeki hak ihlallerinin giderilmesi ve geçmişte yaşanan ağır insan hakları ihlalleriyle yüzleşilmesi çağrısında bulundu.