VİDEO - Diyarbakır OSB Başkanı Fidan, Irak ve Kuzey Irak için çözüm istedi

Mahsum Renbçber

TİGRİS HABER - Diyarbakır Organize Sanayi bölgesi Başkanı Mustafa Fidan, 2022 yılı içinde OSB’den yapılan 264 milyon dolarlık ihracatın 108 milyon dolarının Kuzey Irak’a yapıldığını söyledi. Fidan, Habur sınır kapısında var olan sıkıntıların giderilmesi halinde bu rakamın ikiye, üçe katlanacağını ifade etti. Fidan, “Habur gelir kapımız, sorunlar giderilmelidir” dedi.

İş insanları ve karıncalar aynı statüde olmamalı

Karayolu taşımacılığı açısından Habur kapısındaki sıkıntıların bir an önce giderilmesi gerektiğini ifade eden OPSB Başkanı Mustafa Fidan, uzun zamandır devre dışı kalan hava trafiği konusuna da çözüm bulunması gerektiğini ifade etti. Fidan, iş insanlarının karayolu ile gidiş gelişlerde sıkıntı yaşadığını ifade ederek, “Habur kapısındaki geçişlerde ihracat yapan iş insanlarıyla günlük ticaret yapan, ‘Karıncalar’ diye tabir ettiğimiz tacirlerin aynı statüde işleme tabi tutulduğuna tanıklık ediyoruz. Hatta iş insanlarımız saatlerce, bazen bir iki gün kuyruklarda beklediklerini biliyoruz. Milyon dolarlık ihracat yaptığımız bir ülke ile ilişkilerimizi doğru bir zemine oturtmamız gerekiyor, ayrıca kapalı olan hava trafiğinin de normale dönmesini istiyor ve talep ediyoruz” dedi.

“Rakamsal büyüme var ama aynı yerdeyiz”

Diyarbakır Organize Sanayi Bölgesi başkanı Mustafa Fidan, OSB’deki son durumu, istihdam meselesini 201 ila 2022 yılları arasındaki ihracat rakamlarını da değerlendirdi. Fidan, 2022 yılında ihracatlarında rakamsal olarak yüzde 30’luk bir artış olduğunu ancak, gelir olarak geçen sene ile aynı olduğunu belirtti.

Fidan şunları söyledi; “2022 yılı 2021 yılına göre biraz daha kötü geçti. 2020-2021 yıllarında biraz daha iyiydik. 2022 yılı biraz daha seyrek geçti. Tabi bunun en büyük sebeplerinden biri de enerjiye bir yıl içerisinde 6 defadan fazla, hem doğalgaza hem elektrik kısmına 6 defadan fazla gelen zamlardır. Bu durum, ister istemez sanayiciyi etkiledi. 2022 yılı biraz kötü geçti. 2021 yılı içinde ilk 11 ayda ihracat rakamlarımız 203 milyon dolar, 2022 yılında ise ilk 11 ayda yaptığımız ihracat rakamı ise 264 milyon dolar. Baktığımız zaman iyi durumdayız, yüzde 30 gibi bir artış var, ama ürüne gelen zamdan, maliyetlere gelen zam ile oranladığımızda aynı kapıya çıkıyor. Ama bizim 2023’te hedeflerimiz daha yüksek. Çünkü 2022 yılında yeni açılan fabrikalarımız var, istihdam daha çok artacak, 2023 yılı için hedefleri daha yüksek tutmaya çalışıyoruz.”

“Kimse bu rakamla geçinemez”

Asgari ücret konusuna da değinen Mustafa Fidan, bu rakamla kimsenin geçinemeyeceğini, işverenlerin desteklenmesi gerektiğini, destek verilmediği takdirde işten çıkarmaların söz konusu olacağını belirtti.

Fidan, “Aslında işin özüne bakarsanız, bugün 8 bin 500 liraya bu enflasyon şartlarında geçinmek zor. Ama biliyorsunuz ki, zammın açıklandığı gün, özellikle gıda sektöründe birçok firma daha insanlar asgari ücreti alıp cebine koymadan, özellikle marketlerde fiyatlar artışa geçti. Görünen şu ki, verilen zam hiçbir şeye yaramadı.

İşveren kısmına gelirsek, 8 bin 500 TL işveren için ağır bir yük. İşçi bu parayla geçinemiyor, doğrudur. İşveren istiyor ki, 8bin 500 değil, 10 bin, 11 bin 500 versin. Ama burada devlet şunu yapabilir, işverenin üstüne binen vergi yükünü, SSK yükünü alırsa işveren o zaman rahatlar. Her şeyi işveren bırakırsak, bu da yanlış olur. Doğrudur her şeyi devletten beklememek lazım ama bu konuda işverene de yardımcı olmak lazım.”

“Karıncalar ile iş insanları ayrılmalı”

Diyarbakır ihracatının en fazla yapıldığı ülkelerden Olan Irak’a açılan Habur Gümrük kapısı ile ilgili de düşüncelerini aktaran Mustafa Fidan, var olan sorunların yeni olmadığını, ancak, mutlaka çözülmesi gerektiğini ifade etti.

Fidan, şunları söyledi; “Aslında bu sorun, yeni başlamadı, var olduğu günden beri bu sorun var. Habur sınır kapısında günlük ticaret için giriş-çıkış yapan ‘karınca’ diye tabir ettiğimiz tacirler var, ihracat yapan iş insanlarıyla ‘Karınca’ diye tabir ettiğimiz, günlük ticaret erbabını birbirinden ayırmak lazım.

Kapıdaki sıkıntılardan dolayı orada 17-18 saat bekleyen iş insanları var. Dolayısıyla buradaki iş insanları kuzey Irak’a gitmek istemiyor. Karınca diye tabir etiğimiz insanlar oraya ticaret için gidiyor ama biz iş seyahati için gidiyoruz. Bırakın 17 saati, bugünlerde 48 saati bulan beklemeler var. Bence hem Irak hükümetinin hem de Türkiye cumhuriyetinin farklı bir sistem getirmesi lazım. Bu sistemde, iş insanlarını ayrı bir geçiş yeri, karınca denen kişilerin ayrı bir geçiş yerinin olması lazım.”

Hava trafiği bir önce başlamalı

Irak’a uzun süredir yapılamayan uçak seferleri konusu na da değinen Mustafa Fidan, “Biz DTSO başkanımızla birlikte uçak seferleri konusunda Ankara’ya Anadolujet’in başkanı Şamil beyle bir görüşme gerçekleştirdik. Erbil, Kıbrıs, Bursa ve Karadeniz bölgesine seferlerin başlaması konusunu konuştuk. Kıbrıs ve Trabzon seferleri başladı, ancak Bursa ve Kuzey Irak seferleri başlamadı. İnanın Erbil’e giden uçaklar ful gidip geliyordu. Çünkü bizzat ben kendim o uçakla seyahat ettim, 45 dakikada Erbil’deyim, eğer aynı gün uçak seferi varsa işimi halledip geri geliyorum. Kara yoluyla gidildiğinde 3 günüm gidecek. Onu için devletin buna bir el atması lazım, en kötü ihtimal haftada 2 sefer olması lazım. Eğer bu olursa, Irak ile ticaret ilişkileri daha çok gelişir. Bizim 264 milyon dalar ihracatımızın 108 milyon doları Kuzey Irak’a yapılmış. Bunu için kapı boyutunu da, uçak boyotunu da, Irak’tan Türkiye’ye gelme vize konusunu da hızlı bir şekilde öne alıp, çözülmesi lazım” dedi.

Fidan, 2-3 ay içerisinde OSB’nin 5 etabının da tahsislere başlayacağını, bu etap için çok seçici davrandıklarını belirterek, “Bizim burada çok seçici davranmamız lazım, Diyarbakır’da olmayan sektörlerin Diyarbakır’a gelmesi için çaba gösteriyoruz. 5. etap bittiği zaman, 14 bin olan istihdamımız, 23 bine çıkacak” dedi.