Yapay zekâ, Hastalıklar ortaya çıkmadan tespit edilebilecek

TİGRİS HABER - Uzmanlar, sağlık sistemlerinin tedavi odaklı yapıdan koruyucu sağlık hizmetlerine geçebileceğine dikkat çekerken finansman modellerinin ve denetim mekanizmalarının da yeniden düzenlenmesi gerektiğini vurguluyor.

Avrupa'da yaşlanan nüfusun sağlık sistemleri üzerindeki yükü artarken yapay zekâ, hastalıkların erken teşhis edilmesi ve önlenmesi konusunda yeni fırsatlar sunuyor. Uzmanlara göre kişisel sağlık verilerinin analiz edilmesiyle hastalık riski taşıyan bireyler önceden belirlenebilir ve sağlık sorunları ilerlemeden gerekli müdahaleler yapılabilir. Ancak bu potansiyelin hayata geçirilmesi için yalnızca teknolojik gelişmelerin yeterli olmayacağı belirtiliyor.

Sorumlu yapay zekâ alanında faaliyet gösteren uluslararası kuruluş HealthAI'nin CEO'su Ricardo Baptista Leite, Euronews'e yaptığı değerlendirmede, yapay zekânın hastalıkları henüz ortaya çıkmadan öngörmek amacıyla kullanılabileceğini ifade etti.

Leite, sağlık verilerinin yanı sıra bireylerin yaşam koşulları ve sağlıklarını etkileyen sosyal faktörlerin birlikte değerlendirilmesinin, risk grubundaki kişilerin erken tespit edilmesini sağlayabileceğini belirtti. Bu sayede hastalıkların ağırlaşmasının önüne geçilmesi ve sağlık hizmetlerinin daha etkili planlanması mümkün olabilir.

SAĞLIK SİSTEMLERİ TEDAVİDEN ÖNLEMEYE YÖNELEBİLİR

Yapay zekânın sağlık hizmetlerinde daha fazla kullanılması, mevcut sistemlerin işleyişinde de değişiklik yapılmasını gerektiriyor. Leite, verimsiz çalışan bir sağlık sistemine yeni teknolojiler eklemenin tek başına çözüm olmayacağına dikkat çekti.

Mevcut sorunların giderilmeden yapay zekâ kullanımına geçilmesinin, sistemdeki verimsizliği daha hızlı sürdürmekten öteye gitmeyebileceğini belirten Leite, sağlık hizmetlerinin önleyici bir anlayışla yeniden yapılandırılması gerektiğini vurguladı.

Bu kapsamda hastalıklar ortaya çıktıktan sonra tedavi sunmak yerine, hastalık risklerinin önceden belirlenmesi ve kişilerin sağlıklı kalmasını sağlayacak uygulamaların yaygınlaştırılması önem taşıyor.

HASTANELERİN FİNANSMAN MODELİ DEĞİŞMELİ

Leite'ye göre sağlık sistemlerinin dönüşümündeki temel sorunlardan biri, mevcut finansman modellerinin tedavi hizmetlerini ön plana çıkarması. Hastanelerin çoğunlukla hastaları tedavi ettikleri için ödeme aldığını belirten Leite, hastalıkların önlenmesine yönelik çalışmaların aynı ölçüde teşvik edilmediğine işaret etti.

Koruyucu sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi için erken müdahaleyi, düzenli sağlık kontrollerini ve hastalık risklerinin azaltılmasını destekleyen yeni finansman modellerine ihtiyaç duyuluyor.

Leite, sağlık hizmetlerindeki hedefin yalnızca kalp krizi geçiren bir hastayı hayatta tutmak olmaması gerektiğini, asıl amacın kalp krizinin meydana gelmesini önlemek olduğunu ifade etti.

DSÖ'DEN DENETİM UYARISI

Yapay zekânın sağlık alanındaki kullanımının yaygınlaşması, hasta güvenliği ve uygulamaların denetlenmesi konusundaki tartışmaları da beraberinde getiriyor.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Avrupa Bölge Direktörü Hans Henri P. Kluge, Avrupa'da sağlık kuruluşlarının yapay zekâ uygulamalarına giderek daha fazla başvurduğunu, ancak bu teknolojilerin yönetimi konusunda önemli eksiklikler bulunduğunu belirtti.

DSÖ Avrupa Bölgesi'ndeki 53 ülkenin yaklaşık üçte ikisinde yapay zekâ destekli tanı sistemleri kullanılıyor. Ülkelerin yarısında ise yapay zekâ tabanlı hasta sohbet robotları bulunuyor. Buna karşın, yalnızca 12 ülkeden birinde yapay zekânın yönetimine yönelik stratejiler mevcut.

Kluge, denetim mekanizmalarındaki yetersizliğin hasta güvenliği açısından risk oluşturduğunu ve sağlık sistemlerine duyulan toplumsal güveni olumsuz etkileyebileceğini kaydetti.

10 ÜLKEDE ERKEN UYARI SİSTEMİ ÜZERİNDE ÇALIŞILIYOR

Sağlık alanında kullanılan yapay zekâ uygulamalarından kaynaklanabilecek riskleri önceden belirlemek amacıyla HealthAI, 10 ülkedeki düzenleyici kurumlarla birlikte küresel bir erken uyarı sistemi geliştiriyor.

Söz konusu sistemle yapay zekâ uygulamalarının neden olabileceği olumsuz olayların tespit edilmesi ve risklere ilişkin bilgilerin ülkeler arasında paylaşılması hedefleniyor.

HealthAI CEO'su Leite, bu tür sistemlerin olası sorunların erken aşamada belirlenmesine yardımcı olabileceğini ve geniş çaplı zararların önüne geçilmesinde önemli rol oynayabileceğini belirtti.

Uzmanlar, yapay zekânın sağlık hizmetlerinde güvenilir ve kalıcı bir dönüşüm yaratabilmesi için uygulamaların klinik kullanıma alınmadan önce değerlendirilmesi, kullanıma girdikten sonra da düzenli olarak izlenmesi gerektiğini vurguluyor. Teknolojik gelişmelerin uygun finansman modelleri ve güçlü denetim mekanizmalarıyla desteklenmesi, koruyucu sağlık hizmetlerinin yaygınlaşmasında belirleyici olacak. (Haber Merkezi)