Yeni düzenleme Meclis’te: “Suça sürüklenen çocuk” tanımı değişiyor

TİGRİS HABER - AKP Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta, teklif kapsamında hem terminolojinin değiştirileceğini hem de bazı suçlar için cezai yaptırımların artırılacağını açıkladı.

İFADE DEĞİŞİYOR: “ADLÎ SÜREÇTEKİ ÇOCUK”

Teklife göre, mevcut mevzuatta yer alan “suça sürüklenen çocuk” ifadesi yerine “adlî süreçteki çocuk” tanımı kullanılacak. Bu değişiklikle, hakkında kesinleşmiş yargı kararı bulunmayan çocuklar için masumiyet karinesinin güçlendirilmesi ve daha çocuk odaklı bir yaklaşım benimsenmesi hedefleniyor.

AĞIR SUÇLARDA CEZA ARTIŞI

Düzenleme, özellikle kasten öldürme, cinsel suçlar ve uyuşturucu suçları gibi ağır suçlarda cezaların alt ve üst sınırlarının artırılmasını öngörüyor.

• 15-18 yaş arası çocuklar için, belirli şartların oluşması halinde hâkimin takdiriyle müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilebilecek.

• 12-15 yaş grubunda ise ceza indirimi oranları daraltılırken, bazı durumlarda hâkime daha geniş takdir yetkisi tanınacak.

• Tekerrür hükümlerinin uygulanma yaşı 18’den 15’e düşürülecek.

CEZA İNDİRİMİ UYGULAMASINA SINIRLAMA

Teklifte, bazı ağır suçlar için çocuklara yönelik ceza indirimi uygulamalarının kaldırılması da yer alıyor. Buna göre, infaz süresinin hesaplanmasında uygulanan “bir gün iki gün sayılır” kuralı belirli suçlar için geçerli olmayacak.

İNFAZ SİSTEMİ DEĞİŞİYOR

Yeni düzenlemeyle çocuk hükümlülerin cezalarına doğrudan eğitim evlerinde başlaması uygulaması kaldırılıyor. Bunun yerine:

• Cezaya önce kapalı çocuk ceza infaz kurumlarında başlanacak,

• İyi halin tespit edilmesi halinde eğitim evlerine geçiş yapılabilecek.

AİLELERE DAHA AĞIR SORUMLULUK

Teklif, ailelerin sorumluluğunu artıran maddeler de içeriyor. Çocuğun ağır suç işlemesi halinde ebeveynlere verilecek cezaların artırılması öngörülüyor. Ayrıca aile yükümlülüklerini ihlal edenlere yönelik yaptırımlar da genişletiliyor.

YENİ TEDBİRLER VE SOSYAL DESTEK MEKANİZMASI

Cezai sorumluluğu bulunmayan çocuklar için ise yeni sosyal ve koruyucu tedbirler getiriliyor. Bunlar arasında:

• Dijital risklerden korunma,

• Sosyal hizmet ve danışmanlık,

• Çevre bilinci ve toplumsal sorumluluk uygulamaları,

• Bağımlılıkla mücadele tedbirleri yer alıyor.

SİLAH VE TEHLİKELİ ALETLERE SIKI DENETİM

Düzenleme, çocukların silah ve kesici aletlere erişimini de sınırlandırıyor. Ateşli silahını gerekli özenle saklamayan kişilere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilmesi öngörülürken, kesici ve delici aletlerin çocuklara satışı ve taşınması yasaklanıyor.

SOSYAL İNCELEME RAPORU ZORUNLU OLACAK

15 yaş altındaki çocuklar için iddianame hazırlanabilmesi, sosyal inceleme raporu şartına bağlanıyor. Bu rapor olmadan hazırlanan iddianameler iade edilecek.

KORUMA, REHABİLİTASYON VE CAYDIRICILIK

Teklifin genel çerçevesinde çocukların suçtan korunması, rehabilitasyonu ve yeniden topluma kazandırılması hedeflenirken, ağır suçlarda caydırıcılığın artırılması amaçlanıyor. Ayrıca adli süreç ile eğitim ve sosyal hizmet kurumları arasında daha güçlü bir koordinasyon kurulması planlanıyor.