Diyarbakırlı gastronomist Alaaddin Kılıç belediyeye başvurdu: “Mehdi Zana ismi o caddeye tekrar verilsin”

Ramazan YAVUZ-ÖZEL

TİGRİS HABER - 1970’lı yıllarda Kürt kimliği ve yaptığı siyasi çalışmalarıyla öne çıkan ve ismi hafızalara kazınan Mehdi Zana, 1977 mahalli seçimlerine bağımsız aday olarak girerek Diyarbakır Belediye Başkanlığı’nı kazandı. Mehdi Zana Belediye başkanıyken Bağlar ilçesinde Nükhet Coşkun Caddesi ile Cemiloğlu caddelerini birbirine bağlayan yeni bir cadde açtı ve trafiği rahatlattı.

Diyarbakır’da Gastronomist Alaaddin Kılıç, Bağlar ilçesinde daha önce ismi “Mehdi Zana” olan ancak 12 Eylül askeri darbesinde “Göçmenler” olarak değiştirilen caddeye şu anda yoğun bakımda yaşam mücadelesi veren ünlü Kürt siyasetçi Mehdi Zana’nın isminin tekrar verilmesi için… pic.twitter.com/0w0sTMkd3G

— Tigris Haber (@TigrisHaber) August 26, 2026

Bu caddeye de o dönemki belediye meclisi tarafından alınan kararla “Mehdi Zana” ismi verildi. 12 Eylül 1980 askeri darbesinden sonra Mehdi Zana tutuklanıp cezaevine konulurken, ismi de caddeden kaldırıldı. “Mehdi Zana” caddesinin ismi “Göçmenler caddesi” olarak değiştirildi. “Göçmenler” isminin verilmesinin nedeni ise, Bulgaristan’dan Diyarbakır’a göç eden bazı ailelerin bu kesimlerde ikamet etmiş olmasıydı.

“MEHDİ ZANA İSMİ CADDEYE TEKRAR VERİLSİN” TALEBİ

Diyarbakır’da halen hastanede yoğun bakımda yaşam mücadelesi veren ünlü Kürt siyasetçi Mehdi Zana’nın isminin Bağlar ilçesinde açtığı caddeye tekrar verilmesi için Kürt Gastronomist Alaaddin Kılıç girişimde bulundu. Alaaddin Kılıç’ın Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’ne verdiği dilekçesinde şunlar yer alıyor:

“Bağlar ilçesinde bulunan ve şu an da ‘Göçmenler caddesi’ olarak bilinen, Nükhet Coşkun Caddesi ile Cemiloğlu caddelerini birbirine bağlayan bir cadde bulunmaktadır. Bu cadde 1977-1979 yılları arasında Belediye başkanlığı yapan Mehdi Zana tarafından hizmete açıldığı için Meclis kararı ile Mehdi Zana caddesi olarak kabul edilmiştir. Ancak, 1980 Askeri darbesi döneminde Göçmenler caddesi olarak değiştirilmiştir. Bir Yurttaş olarak, kentimize hizmetlerde bulunan Mehdi Zana isminin tekrar iade edilmesini talep ediyorum”

46 YIL SONRA İSMİ İADE EDİLMİŞ OLACAK

Gastronomist Alaaddin Kılıç’ın başvurusu Büyükşehir Belediyesi tarafından değerlendirilip kabul edilirse 46 yıl sonra Mehdi Zana’nın ismi söz konusu caddeye tekrar iade edilmiş olacak.

12 Eylül 1980 Askeri darbesinde 6-7 yaşlarında olduğunu ve o yıllarda yaşanılanları tam olarak kavrayamadığını belirten Gastronomist Alaaddin Kılıç, “Ama her sabah uyandığımızda sokaklarda silahlı askerleri görüyor, mahallelerde ev baskınlarına ve büyük korkulara şahit oluyorduk. Ailemde ağabeylerim de o dönemde birçok kez tutuklandı. Biz, çocuk yaşta cezaevi kapılarında bekleyen, yakınlarının akıbetini merak eden bir kuşağın çocuklarıydık. Cezaevleri kapısında büyüyen bir kuşak olduk. 12 Eylül darbesinden sonra çıraklık yaptığım Sur’daki Kuşbazlar kahvesinde insanlar hep Mehdi Zana’dan bahs ederdi. Ben de o konuşmaları dinler, zamanla yaşananları anlamaya çalışırdım. Mehdi Zana’yı böyle tanıdım” dedi.

MEHDİ ZANA, SIFIR İMKANLA BELEDİYE BAŞKANI OLDU..

Mehdi Zana’nın sıfır imkânla, baskının ve korkunun hüküm sürdüğü bir dönemde halkın mücadelesini büyüterek, Kürt kimliğiyle Diyarbakır Belediye Başkanlığına seçildiğini belirten Alaaddin Kılıç, şunları söyledi;

“Mehdi Zana’nın başarısı yalnızca Diyarbakır’ın değil, Türkiye’nin ve Avrupa’nın da gündemine oturdu. Ancak bu başarıya tahammül edilmedi. Halkın oylarıyla seçilmiş Kürt belediye başkanı Mehdi Zana, devlet baskısının hedeflerinden biri oldu. Bugün kayyum uygulamalarını tartışırken, geçmişte yaşanan bu müdahalelerin tarihsel hafızasını da unutmamak gerekir. Çünkü bizim kuşağımız, seçilmişlerin iradesinin yok sayıldığı, askeri yönetimin gölgesinin hayatın her alanına düştüğü bir dönemi yaşayarak büyüdü. Mehdi Abi yıllarca yurt dışında yaşadı. Yaz aylarında mutlaka Diyarbakır’a gelir, dostlarını ziyaret ederdi. Sağ olsun, benim işyerime de mutlaka uğrardı. Sürgün yıllarını, mücadelesini ve yaşadığı zorlukları bizzat kendisinden dinleme fırsatım oldu. Bugün ciddi sağlık sorunlarıyla mücadele ediyor ve tedavisi Diyarbakır’da devam ediyor. Kendisine acil şifalar diliyorum. Diyarbakır’ın hafızasında önemli bir yere sahip olan Mehdi Zana’nın isminin bir caddeye verilmiş olması da bu mücadelenin ve halkın iradesinin bir simgesiydi. Fakat 12 Eylül’de o caddeye verilen isim de değiştirildi. Bugün Büyükşehir Belediyesi’ne verdiğim dilekçenin amacı yalnızca bir cadde tabelasını değiştirmek değildir.

“İSMİ TERAR VERİLSE DARBENİN BİR İZİ DAHA SİLİNECEK”

46 yıl sonra Mehdi Zana isminin tekrar iade edilmesi ve 12 Eylül darbesinin Diyarbakır’da bıraktığı bir izi silmektir. Bu neden Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanlarının ve Belediye Meclisi üyelerinin bu tarihsel talebe duyarlılık göstereceklerinden hiçbir kuşkum yoktur.Çünkü mesele yalnızca bir isim meselesi değildir. Bir halkın seçtiği bir Belediye Başkanının adını, halkın hafızasına yeniden teslim etme meselesidir. Dileğim, Mehdi Zana’nın sağlığına kavuşması ve bir gün Diyarbakır’da, Eş Başkan Serra Bucak ile birlikte, kendi adını taşıyan caddenin yeniden açılışında yan yana durabilmemizdir. Çünkü bazı isimler o şehrin hafızasıdır da”

MEHDİ ZANA KİMDİR?

Diyarbakır’ın Silvan ilçesinde 20 Aralık 1940 tarihinde doğdu. Mehdi Zana “Bilici” olan soyadını daha sonra Kürtçe karşılığı olan “Zana” ile değiştirdi. Ünlü Kürt siyasetçi Leyla Zana’nında eşi olan Mehdi Zana, Devrimci Doğu Kültür Ocakları (DDKO)’nın yöneticiliği yaptı, 1963’te ise Türkiye İşçi Partisi'ne (TİP) katıldı. TİP Silvan Şubesi’nin kuruluşunu gerçekleştirdi ve 2 yılda başkanlığını yaptı. 1977’deki yerel seçimlerde Diyarbakır Belediye Başkanlığı’nı bağımsız olarak kazandı. 12 Eylül Askeri darbesinden sonra tutuklanan Mehdi Zana, aralıklarla Diyarbakır, Aydın, Afyon ve Eskişehir cezaevlerinde yaklaşık 16 yıl hapıi yattı. Evli ve 2 çocuk babası olan Mehdi Zana 1994 yılından sonra on yıl İsveç’te yaşadı; Ekim 2004’te yurda döndü Anıları ile siyasi görüşlerini yazarak kitap olarak yayımladı.

MEHDİ ZANA’NIN KİTAPLARI:

Bekle Diyarbakır (1991), Vahşetin Günlüğü - Diyarbakır Zindanlarından (1992), Sevgili Leyla - Uzun Bir Sürgündü O Gece (anı, 1995), Zelâl Yeniden Doğuş (1996).