Emeklilik sisteminde değişmesi beklenen 6 kritik başlık

TİGRİS HABER - Türkiye’de sayıları 17 milyonu bulan emekli, dul ve yetim aylığı alan vatandaşlar yüksek enflasyon ve düşük maaş kıskacında yaşam mücadelesi verirken, emeklilik sisteminde kapsamlı değişiklik hazırlığı gündeme geldi. İktidar, sistemi yeniden ele almak üzere bir komisyon kurarken, çalışmanın içeriğine dair resmi bir açıklama henüz yapılmadı.

Buna karşın iktidara yakın medya organlarında, emeklilik sisteminde köklü değişiklikler yapılacağı ve maaş hesaplama yönteminden prim gününe kadar birçok başlığın masada olduğu yönünde haberler yer alıyor. Özellikle maaş adaletsizliği ve farklı emekli grupları arasındaki zam farklarının giderilmesine yönelik öneriler dikkat çekiyor.

İşte emeklilik sisteminde değişmesi beklenen 6 kritik başlık:

1. Üçlü Yapı Yerine Tek Hesaplama Modeli

Mevcut sistemde farklı dönemlere göre değişen Aylık Bağlama Oranları (ABO), maaş hesaplamasında karmaşaya ve dengesizliğe yol açıyor. Öneriler arasında, tüm sigortalılar için sabit bir oran belirlenmesi ve yatırılan prim esasına dayalı tek formüllü bir hesaplama modeline geçilmesi yer alıyor. Böylece sistemin sadeleşmesi ve öngörülebilirliğin artması hedefleniyor.

2. Zam Oranlarında Eşitlik Düzenlemesi

SSK ve Bağ-Kur emeklileri maaş artışlarını yalnızca enflasyon oranında alırken, memur emeklileri toplu sözleşme hükümlerinden yararlanıyor. Bu durum, emekliler arasında zam farkına neden oluyor. Tüm emeklilerin aynı zam sistemine tabi tutulması ya da artışların aylık enflasyona göre düzenlenmesi önerileri gündemde.

3. Prim Gün Sayısının Maaşa Etkisi Artırılacak

Mevcut uygulamada yüksek prim ödeyenler avantaj sağlarken, uzun süre çalışanların maaşına gün sayısı yeterince güçlü yansımıyor. Yeni modelde hem prim tutarının hem de toplam çalışma gününün aylık bağlama sürecinde daha belirleyici olması ve geç emekli olanların daha yüksek maaş almasının garanti altına alınması planlanıyor.

4. Güncelleme Katsayısında Standartlaşma

Emekli olunan yıla göre değişen büyüme ve enflasyon parametreleri, aynı koşullara sahip kişilerin farklı maaş almasına neden olabiliyor. Bu farkın ortadan kaldırılması için sabit bir güncelleme katsayısı uygulanması seçeneği tartışılıyor.

5. Taban Maaş ile Kök Maaş Arasındaki Dengenin Sağlanması

En düşük emekli maaşına yapılan Hazine destekleri, prim ödeme düzeyi farklı olan emekliler arasındaki maaş farkını daralttı. Bu durum, sistemde adalet tartışmalarını beraberinde getirdi. Çözüm olarak taban maaş uygulamasının kaldırılması ya da kök maaşlara kademeli seyyanen artış yapılması gibi alternatifler değerlendiriliyor.

6. SSK ve Bağ-Kur Arasındaki Gün Farkı

Bağ-Kur’lular için 9 bin prim günü şartı uygulanırken, SSK’lıların daha az günle emekli olabilmesi eşitsizlik eleştirilerine neden oluyor. Bağ-Kur prim gün sayısının 7 bin 200’e düşürülmesi ve iki statü arasında maaş bağlama sisteminin tamamen eşitlenmesi öneriliyor. (HalkTV – Haber Merkezi)