Ev sahibi ve kiracılara kira beyanı uyarısı: Süre daralıyor

TİGRİS HABER - Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yürütülecek süreçte, belirlenen istisna ve sınırların üzerinde kira geliri elde edenlerin mart ayı boyunca beyanname vermesi gerekiyor. Süresinde beyan edilmeyen veya eksik bildirilen gelirler için ise 8 bin 700 TL’den başlayan özel usulsüzlük cezaları uygulanacak.

Kimler Beyanname Verecek?

2025 yılı içinde konut kira geliri 47 bin lirayı aşanlar beyanname vermekle yükümlü olacak. Tevkifata tabi işyeri kira gelirlerinde brüt tutarın 330 bin lirayı geçmesi halinde de beyan zorunluluğu doğuyor. Kesinti ve istisnaya konu olmayan kira gelirlerinde ise 18 bin liralık sınır esas alınacak. Tutarı ne olursa olsun tevkifata tabi olmayan kira geliri elde edenler de beyan kapsamına giriyor.

Birden fazla konuttan kira geliri elde edenler için 47 bin liralık istisna toplam gelir üzerinden yalnızca bir kez uygulanacak.

İstisnadan Kimler Yararlanamayacak?

Ticari, zirai veya mesleki kazancını beyan eden mükellefler ile yıllık toplam geliri 1 milyon 200 bin lirayı aşanlar konut kira gelirindeki istisnadan faydalanamayacak. Süresinde beyanname vermeyen ya da eksik bildirimde bulunanlar da istisna hakkını kaybedecek.

Gider Yöntemi Seçimi Önemli

Mükellefler beyan sırasında gerçek gider veya götürü gider yöntemlerinden birini tercih edebilecek. Gerçek gider yönteminde, kiraya verilen taşınmazla ilgili yapılan ve kanunen indirilebilen harcamalar brüt gelirden düşülebilecek. Götürü gider yöntemini seçenler ise istisna düşüldükten sonra kalan tutarın yüzde 15’ini gider olarak indirebilecek. Bu yöntemi seçenler iki yıl boyunca tercihlerini değiştiremeyecek.

Onarım giderleri, sigorta primleri, vergi ve harçlar ile taşınmazın idaresine ilişkin bazı harcamalar gerçek gider kapsamında indirilebilecek kalemler arasında yer alıyor.

Ödemelerde Belge Zorunluluğu

Konut ve işyeri kiralarında tahsilat ve ödemelerin banka veya PTT aracılığıyla yapılması gerekiyor. Elden yapılan ödemeler belge düzenine aykırı kabul ediliyor. Banka transferi, EFT, havale, çek veya kredi kartı ile yapılan ödemeler ise tevsik edilmiş sayılıyor. Mahkeme veya icra yoluyla yapılan tahsilatlar bu kapsamın dışında tutuluyor.

Hisseli taşınmazlarda kira bedelinin tamamının ortaklardan birine yatırılması durumunda belge şartı sağlanmış kabul ediliyor.

Ceza Tutarları Netleşti

Belge düzenine uymayanlara ve yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere özel usulsüzlük cezası uygulanacak. Birinci sınıf tüccarlar ve serbest meslek erbabı için ceza tutarı 35 bin liradan az olmamak üzere işlem tutarının yüzde 10’u olarak belirlendi. İkinci sınıf tüccarlar ve defter tutan çiftçiler için alt sınır 17 bin lira. Diğer kişiler için ise ceza 8 bin 700 liradan başlıyor. İşlem tutarının yüzde 10’u oranındaki ceza, belirlenen alt sınırların altında kalamıyor.

Ödemeyi beş iş günü içinde idareye bildirenler için ceza uygulanmayacağı bildirildi.

Emsal Kira Uygulaması

Kira bedelinin düşük gösterilmesi ya da taşınmazın bedelsiz kullandırılması halinde emsal kira bedeli esas alınacak. Bu durumda vergi, taşınmazın rayiç veya belirlenen emsal değerine göre hesaplanacak. Ancak bazı hallerde, özellikle yakın aile bireylerinin ücretsiz kullanımında emsal kira uygulanmayabilecek.

Beyan ve Ödeme Takvimi

Beyanname verme süreci 1 Mart’ta başlayacak ve 31 Mart’ta sona erecek. Hesaplanan verginin ilk taksiti mart ayı sonuna kadar, ikinci taksiti ise temmuz ayı sonuna kadar ödenecek.

Yetkililer, kira geliri elde eden mükelleflerin cezai yaptırımlarla karşılaşmamaları için süresi içinde beyanname vermeleri ve ödemelerini banka kanalıyla gerçekleştirmeleri gerektiğini hatırlattı.