Kanser hastalarına akıllı ilaçta yeni engel: Artık herkes erişemeyecek

TİGRİS HABER - Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ödeme listesinde yer alan “akıllı ilaçlar” için mahkemeler artık yalnızca doktor raporunu yeterli görmeyecek; ilacın ödenebilmesi için yeni ve sert kriterler getirildi.

Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi kararını değerlendirirken, hastaların bugüne kadar izlediği yöntemin artık geçerli olmadığını vurguladı:

“Akıllı ilacın parasını önce kendim öder, sonra mahkemeyle geri alırım dönemi bitti. Yargıtay, SGK’dan geri ödeme alabilmek için emsal niteliğinde yeni kriterler belirledi.”

Devletin kaynakları sınırlı

Kararda, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarına atıf yapılarak devletin mali olanaklarına dikkat çekildi:

“Her türlü sağlık hizmetinin ücretsiz olması ideal olsa da, bu durum devletin mali kaynaklarıyla doğrudan ilişkilidir. Her ilacın sınırsız ödenmesi, sistemin sürdürülebilirliğini tehlikeye atabilir.”

Bu gerekçeyle, sosyal devlet ilkesi bütçe sınırlarıyla kısıtlanırken, akıllı ilaçlara erişim de artık yalnızca belirli şartlar sağlandığında mümkün olacak.

Mahkemeler artık hangi kriterleri arayacak?

İsa Karakaş’a göre, mahkemelerin ilacın ödenmesine karar verebilmesi için dört temel şart şart:

1. Faz Çalışmaları Tamamlanmalı: İlacın dünya ve Türkiye genelinde güvenilirliği, Faz 1-4 çalışmalarıyla tescillenmiş olmalı.
2. Kişiye Özel Genetik Uygunluk: Hastanın genetik yapısının (örneğin PD-L1 seviyesi) ilaca uygunluğu testlerle kanıtlanmalı.
3. Sürekli Fayda Sağlamalı: İlacın sadece yaşam kalitesini artırması yetmez; hastayı sürekli iyileştireceğine dair uzman heyet raporu gereklidir.
4. SGK İlaçları Yetersiz Olmalı: Mevcut SGK ilaçlarının hastada etkili olmadığı belgelenmeli.

Kararın hasta ve sistem açısından önemi

Karakaş, kararın hem hastalar hem de SGK açısından sonuçlarını şöyle özetledi:

“Artık her yeni ilaç her hastaya ödenmez. Sistem, bilimsel temeli zayıf veya deneme aşamasındaki ilaçlar için kontrolsüz harcamanın önüne geçti.”

Uzmanlar, bu düzenlemenin akıllı ilaç bekleyen binlerce hasta için daha zorlu bir tedavi yol haritası anlamına geldiğine dikkat çekiyor.