Diyarbakır Surları'nda pankart skandalı: Söküldü ama tepkiler dinmiyor!

İbrahim İnanç Yıldız

TİGRİS HABER - Diyarbakır’da UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan tarihi surlara festival pankartı asılması için çivi çakılması tepkilere yol açtı. TMMOB Mimarlar Odası Diyarbakır Şubesi, pankartın sökülmesinin hukuki sorumluluğu ortadan kaldırmadığını belirterek yetkilileri göreve çağırdı.

Diyarbakır Dağkapı Meydanı’nda yer alan tarihi surlara Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından düzenlenen "Türkiye Kültür Yolu Festivali" pankartı asıldı. Pankartın montajı sırasında tarihi taşlara çivi çakıldığının ortaya çıkması üzerine TMMOB Mimarlar Odası Diyarbakır Şubesi yazılı bir açıklama yayımladı.

"KÜLTÜREL MİRASA ZARAR VERME PAHASINA ETKİNLİK YAPILAMAZ"

Mimarlar Odası Diyarbakır Şubesi tarafından yayımlanan "Surlara Dokunma!" başlıklı açıklamada, tarihi yapıya yapılan müdahalenin kabul edilemez olduğu vurgulandı.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Diyarbakır Surları'na festival pankartı asmak amacıyla çivi çakılması kültürel mirasımıza yönelik kabul edilemez bir müdahaledir. Festival pankartının sonradan sökülmüş olması, yapılan müdahalenin niteliğini ve hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Kültürü tanıtma iddiasıyla düzenlenen etkinlikler, kültürel mirasa zarar verme pahasına gerçekleştirilemez."

"2016'DAKİ TAHRİBATLARIN İZLERİ SİLİNMEMİŞKEN YENİ MÜDAHALELER KABUL EDİLEMEZ"

Açıklamada, surlara yönelik bu müdahalenin ilk olmadığına dikkat çekilerek 2016 yılında yaşanan çatışmalar ve sonrasındaki tahribatlar hatırlatıldı:

"Üstelik bu, surlara yönelik ilk müdahale değildir. 2016 yılında kent savaşları sırasında surlarda ve suriçinde gerçekleştirilen yıkım, tarihe silinmez bir leke olarak işlenmişti. Burçlara yapılan tuvaletlerin izleri, surlardaki geçitlere bırakılan ağır beton bloklar vb. suçlar hafızamızda yerini korumaktadır. Geçmişte yaşanan bu tahribatların izleri giderilmemişken, surların yeni müdahalelere maruz bırakılması, kültürel mirasın korunması konusundaki sorumluluğun önemini bir kez daha ortaya koymaktadır."

"ÖZGÜN TAŞLARA MÜDAHALE KALICI TAHRİBAT RİSKİ TAŞIYOR"

UNESCO Dünya Mirası vurgusu yapılan açıklamada, surların insanlığın ortak mirası olduğu hatırlatılarak şu ifadelere dikkat çekildi:

"UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Diyarbakır Surları, yalnızca kentimizin değil, insanlığın ortak mirasıdır. Tarihsel belleğimizi, mimari birikimimizi ve kültürel kimliğimizi taşıyan bu yapının özgün taşlarına müdahale edilmesi, fiziksel hasara ve kalıcı tahribata yol açma riski taşımaktadır."

"2863 SAYILI KANUN KAPSAMINDA ADLİ VE İDARİ SÜREÇ BAŞLATILMALI"

Görüntülerin ardından pankartın söküldüğü öğrenilirken, Mimarlar Odası söküm işleminin oluşan zararı gidermediğini kaydetti. Koruma mevzuatına aykırı davranıldığını belirten Mimarlar Odası, yetkilileri göreve çağırarak açıklamasını şöyle tamamladı:

"2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında, koruma mevzuatına aykırı fiziksel müdahalelerin hukuki sonuçları bulunmaktadır. Pankartın sökülmesi, çakılan çivilerin ve oluşmuş olabilecek hasarın kendiliğinden ortadan kalktığı anlamına gelmez. Tarihi surlar etkinliklerin, reklamların ya da geçici uygulamaların taşıyıcısı değil; korunması gereken ortak mirasımızdır. TMMOB Mimarlar Odası Diyarbakır Şubesi olarak, ilgili kurumlarca müdahalenin sorumlularının belirlenmesini, surlardaki hasarın uzmanlarca tespit edilmesini ve ilgili mevzuat kapsamında gerekli işlemlerin başlatılmasını ivedilikle talep ediyoruz."