Diyarbakır’da kadınlar tandır geleneğini yaşatıyor

Haber: Hevi SEVİM & Kamera: Mihrican NİLÜFER

TİGRİS HABER - Diyarbakır’ın Kayapınar ilçesine bağlı Peyas Mahallesi’nde kadınlar, tandır ekmeği geleneğini yaşatmaya devam ediyor. Belediye gençlik kollarının mahalleye getirdiği yeni tandırın yerini kendi imkanlarıyla hazırlayan kadınlar, tandırın kurulmasının ardından yeniden bir araya gelerek ekmek pişirmeye başladı.

Köyden mahalleye göç ettikten sonra da tandır geleneğinden vazgeçemeyen kadınlar, çocukluklarından bu yana alışık oldukları tandır ekmeğini bir araya gelerek hazırlıyor. Sabah erken saatlerde hamur yoğuran kadınlar, daha sonra tandırı yakarak kendi ekmeklerini kendileri pişiriyor.

Yaklaşık 25 yıldır bölgede yaşadığını söyleyen kadınlardan biri, tandır ekmeği yapmayı çocuk yaşlarda öğrendiğini ifade ederek, "Ben köyden, Hüseyinli köyünden buraya geldim. 25 yıldır buradayım. Ben buraya geldiğimden beri tandır ekmeği yapıyorum. Daha çocukken tandır ekmeği yapmayı öğrendim. Küçüklükten beri tandır ekmeği yeme alışkanlığımız var" dedi

Yeni tandırın mahalleye getirilmesinde gençliğin katkısı olduğunu, ancak tandırın yerinin hazırlanmasını kadınların yaptığını belirten kadınlardan biri, "Tandırı gençlik bize getirdi. Onlar sadece getirdiler, yerdeki yerini biz yaptık. Getirdikleri günden beri ekmeğimizi yapmaya başladık. Ben ve komşularım hepimiz bunun için çabaladık. Ekmeğimizi hep birlikte yapacağız" diye konuştu.

PİŞİRDİKLERİ EKMEKLERİ DERİN DONDURUCUDA SAKLIYORLAR

Geçmişte daha sık tandır yaktıklarını, ancak şuan ihtiyaçlarına göre ekmek yaptıklarını anlatan kadın, "Eskiden bir gün arayla iki tandır ekmeği yapıyorduk. Şimdi ise 15 günde bir iki tandır yakıyoruz. Ekmeğimizi derin dondurucuya atıyoruz. Böylece her defasında birer ekmek çıkarıyoruz. Kalabalık aileler daha fazla ekmek yapıyor. Biz de ekmeğimiz bittikçe yeniden yapıyoruz" ifadelerini kullandı.

Mahalledeki kadınların dayanışma içerisinde hareket ettiğini söyleyen kadın, herkesin kendi ekmeğini kendisinin pişirdiğini, yeni tandıra alışma sürecinde ise birbirlerine yardımcı olduklarını belirtti. "Bugün tandırımız yeni olduğu için arkadaşlarım biraz zorlandı. Bugün onlara yardımcı olacağım. Herkes kendi ekmeğini kendi yapıyor" dedi.

ODUNLARI ORTAK KULLANIYORLAR

Tandırın yakılmasında kullanılan odunları da ortaklaşa temin eden kadınlar, mahallede atık durumda bulunan odunları toplayarak değerlendiriyor. Odunları bodrumda muhafaza ettiklerini belirten kadın, "Kim binada atılmış bir şey görürse alıp getiriyoruz, tandırda yakıyoruz. Bodrumumuz var, orada saklıyoruz. Kime ne kadar lazımsa gidip oradan alıyor. Bazıları odunlarını ayırıyor ama biz bu grup olarak iyi anlaşıyoruz, birbirimizi seviyoruz o yüzden odunlarımız ortak" diye konuştu.

Mahallede bulunan fırınla tandırın karşı karşıya olmasından dolayı olası sorunlara karşı önceden önlem aldıklarını da anlatan kadın, fırıncıyla görüştüklerini ve tandırlarına müdahale edilmesini istemediklerini dile getirdi.

Daha önce mahallenin arka kısmında bulunan tandırın artık caddenin üzerine taşındığını belirten kadınlar, yeni tandırla birlikte hem geleneklerini sürdürmeyi hem de komşuluk ilişkilerini güçlendiğini söylüyor.