YKS tercih süreci, sınava giren adaylar açısından meslek seçimini belirleyen en önemli aşama olduğunu vurgulayabilirim.Sınav sisteminde sürekli olarak yaşanan değişim, ülke istihdam politikalarının istikrarsızlığı, bölüm kontenjan oranlarının arz-talep dengesine göre belirlenmemiş olması gibi durumlar neredeyse her bireyin ilk seçtiği-yerleştiği-meslek-bölüm üzerinden hayatını sürdürmek zorunda kaldığı gerçeği yakıcı bir şekilde karşımızda durmaktadır. Üniversite adaylarının tercih döneminde bu durumu dikkate alarak hareket etmeleri şart görünüyor. Bu açıdan bakınca tercih süreci bir bakıma gelecek yaşantıyı şekillendirme süreci olarak da ifade edilebilir. Bu nedenle bu dönemde verilen kararlar hayatımızın geri kalanını ciddi anlamda etkilemektedir. Dolayısıyla bu aşamayı nitelikli geçirmek için bazı hususlara dikkat etmek gerekmektedir.

Peki, nedir bu hususlar gelin bunlara hep beraber bakalım.

• Öncelikle sizin ne istediğiniz önemlidir. Yani kendi duygu, düşünce ve yeteneklerinizi temel alarak hareket etmelisiniz.
• Üniversitenin bulunduğu il, bulunduğu yerleşke, ulaşım ve barınma çok önemlidir.
• Yerleşmek istediğiniz bölümün özellikleri, okutulan dersler, öğretim üyesi niteliği, burs imkânının olup olmaması, istihdam durumu önemlidir.
• Tercih listesi oluştururken puandan ziyade başarı sıralamalarını esas almanız çok daha sağlıklı olacaktır.
• TYT alanında tercih verecekler öncelikle 150 barajını geçmeleri gerekir. TYT 150 barajını geçen adaylar yetenek sınavıyla öğrenci alan bölümler ile önlisans bölümlerini tercih edebilecekler
• Önlisans programlarının özel koşullarını, dikey geçiş imkânlarını iyi araştırmalısınız.(Önlisan bölümlerini büyük çoğunluğu ilçelerde olduğundan bu detaya mutlaka dikkat edilmelidir)
• AYT alanından tercih vereceklerin 180 barajını geçmiş olmaları gerekir.
• Bölüm seçerken geleceğin mesleklerini göz önünde bulundurmanız fayda sağlayacaktır.
• Tercih listesini oluştururken bazı bölümlerin barajlarını dikkate almayı unutmayalım(TIP:50bin- Diş:80bin- Hukuk:125bin- Eczacılık:100Bin- Eğitim:300Bin- Mimarlık:250Bin- Mühendislikler:300Bin- Orman. Ziraat, Su ürünleri, Su Bilimleri Fakülteleri Programları ile Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği Programları Hariç; Ziraat Fakültelerinin Gıda Mühendisliği Programları Dâhil-)
• Burslu bölümleri tercih verirken, burs kesiminin olup olmadığını mutlaka öğrenmelisiniz.
• Toplamda 24 tercih hakkınız bulunmaktadır. Tamamını kullanmak zorunda değilsiniz.Tercih listesi oluştururken YÖK’ ün resmi sitesinden yararlanabilirsiniz.(https://yokatlas.yok.gov.tr/)
• Tercih listesini oluştururken o yılki genel başarı durumlarına göre, puan değişim olasılıklarını göz önünde bulundurarak hareket etmelisiniz( mesela siz ilk 50bindeyseniz kendi sıranızdan daha önde olan yerleri mutlaka listenize eklemeli, geriye doğruda seçenekler oluşturmayı da ihmal etmemelisiniz. Tercih yelpazenizi geniş tutmasınız yerleşme imkânınızı artıracaktır)
• Tercih listenize sırf boşta kalmamak için istemediğiniz yerleri koymamalısınız( istemediğiniz bölümün gelmesi ve gitmemeniz ya da ondan sonraki yıl sınava girmeniz durumunda diplomanızın yarısı kesintiye uğruyor)
• Tercih listenizi ÖSYM aday sisteminden gönderirken doğru kodları girdiğinizden mutlaka emin olun. Bölüm kodlarını girdikten sonra doğru bölümü girdiğinizden emin olmak için listenizle karşılaştırma yapmayı ihmal etmeyin. Aksi halde sürprizlerle karşı karşıya kalabilirsiniz.(Her aday ÖSYM aday işlemleri kısmından bireysel ya da tercih işleri yapan okullarda yapabilirler)
•   Tercih danışmanlığı konusunda bu işi ciddiyetle yapan uzmanlardan destek almanız yerinde olacaktır.

Son olarak denilebilecek en önemli şey, yaşam kurma yolunda atılan önemli adImlardan biri olan meslek seçiminde, gençlerimizin aileleri başta olmak üzere, öğretmenleri ve yakın çevrelerinin aday merkezli davranmaları çok önemlidir. Kendileriyle barışık bireylerin çoğalmasını istiyorsak bırakalım gençler mutlu olabilecekleri bölümleri okusunlar.

Şeyhmus Kaya