İkinci Dünya Savaşı bütün ağırlığıyla sürüyordu.

O henüz on sekiz yaşındaydı.

Önünde savaşın gölgesindeki Avrupa, arkasında ailesinin sınırlı imkânları vardı.

Ama kararını vermişti:

“Ne olursa olsun gideceğim.”

Ankara’dan başlayan o yolculuk, yıllar sonra dünya beyin cerrahisinin yönünü değiştirecekti.

Gazi Yaşargil…

1925 yılında Diyarbakır’ın Lice ilçesinde dünyaya geldi.

Henüz üç aylıkken ailesi Ankara’ya taşındı.

Ankara Atatürk Lisesinde okurken Avrupa’da eğitim görmeye karar verdi; bunun için Latince öğrendi.

1943’te ailesinin sınırlı imkânlarıyla Avrupa’ya gitti.

Tıp eğitimine başlamadan önce Almanya’da bir hastanede çalıştı; oda temizledi, hasta baktı, iğne yapmayı ve dikiş atmayı öğrendi.

Daha yolun başında hekimliğin yalnızca bilgiyle değil, hastaya dokunmak ve bakımını üstlenmekle de ilgili olduğunu gördü.

Tıp eğitimini Basel Üniversitesinde tamamladı.

1953’te Zürih Üniversitesinde beyin cerrahisi eğitimine başladı.

1967’de Zürih’te, tıkalı bir beyin damarına yeni bir damar bağlayarak beyin cerrahisinde yeni bir dönemin kapısını açtı.

Mikroskopla yapılan beyin ameliyatlarının gelişmesine öncülük etti.

Beyin damarlarındaki balonlaşmaları kapatmaya yarayan özel cerrahi araçlar geliştirdi.

Beyin dokusunu zarar vermeden kenara almayı sağlayan bir araç tasarladı ve ona kızı Leyla’nın adını verdi.

Zürih’te kurduğu laboratuvar, dünyanın dört bir yanından gelen cerrahların eğitim merkezine dönüştü.

Binlerce cerrah yetiştirdi.

1999’da “Yüzyılın Beyin Cerrahı” olarak onurlandırıldı.

2025’te, 99 yaşında hayata veda etti.

Gazi Yaşargil…

Lice’de başlayan bir ömür, beynin en karmaşık dünyasına uzandı.

Ardında yalnızca ameliyatlar değil; yöntemler, öğrenciler ve insan hayatına dokunan büyük bir bilim mirası bıraktı.