Halka hitaben yaptığı konuşmada“ … halkının fedakârlıklarının tam bağımsızlık ve ulusal egemenlikle taçlandığını belirterek, ülkenin şehitlerin kanı sayesinde, modern tarihin en zorlu sınavlarından birini başarıyla geride bıraktığını; karada, havada ve karasularında egemenlik sütunlarını eksiksiz inşa ettiğini” dile getrdi.

30 Eylül’de, ABD askerlerinin topraklarından çekilmesi dolayısıyla, 1 Ekim tarihinin “Egemenlik günü” olarak ilan edildiği Irak’ta, bütün devlet erkânının katıldığı kutlama törenlerinde, Irak Başbakanı’nın kullandığı ifadelerdir, yukarıda paylaştığımız söylemler.

ABD, Mart 2003’te İngiltere ile birlikte öncülük ettiği koalisyon güçleriyle, Saddam Hüseyin yönetimindeki Baas iktidarını devirerek Irak’ı işgal etmişti.

ABD İşgal ordusunun son birlikleri, 23 yıllık işgal ve on binlercesi çocuk olmak üzere yüzbinlerce ölümü geride bırakıp, maddi ve kültürel varlıkları yağmalanan Irak’tan çekilirken, arkalarında nasıl bir ülke bıraktıklarına bakmanın, emperyal zihniyetini ülkelerinin kurtuluşuna (!) çare olarak görenler için, bir referans olacağı değerlendirilmektedir.

- Ülkede şu anda geçerli olan anayasa, ABD’nin Irak özel temsilcisi tarafından kaleme alınıp, hazırlanan metin önce Irak ulusal meclisine ve 2005 yılında da yapılan halk oylaması ile Irak Halkına kabul ettirilmiştir!

- Irak’ın günümüzdeki başbakanını “ ...Irak'tan ayrılırken geride harika bir yeni Başbakan, yani başından beri desteklediğim ve tam anlamıyla arkasında durduğum Ali ez-Zeydi'yi bırakıyoruz.” diyen ABD Devlet Başkanı Trump, tehditle, Mayıs 2026’da, Irak parlamentosuna seçtirmiştir!

- Irak Devleti’nin gelir kaynağı petroldür. Devlet’in sattığı yıllık ortalama 100 milyar dolarlık petrolün parası, ABD Merkez Bankası'nın (New York Fed) bünyesinde bulunan bir hesapta, ABD doları olarak toplanır ve ABD yönetiminin kontrolü ve onayı ile ulusal giderlerini karşılamak üzere peyderpey Irak Hükümeti’ne aktarılır!

- Irak için diğer bir tehdit yolsuzluktur! Trading Economics’in 2025 yılı değerlendirmesine göre, parası ABD tarafından kontrol edilmesine rağmen, Irak Dünyadaki 180 ülke arasında yolsuzluğun en fazla olduğu ülkeler sıralamasında 46’ıncı sırada yer almıştır(1’inci sırada Güney Sudan, Türkiye 55’inci sırada, en dürüst ülke Danimarka’dır). 2023’te dönemin Irak Başbakanı, 2003-2020 yılları arasında, ülkedeki yolsuzluklarda kaybolan paranın, 600 milyar dolar (ülkenin 6 yıllık petrol geliri) civarında olduğunu ifade etmiştir. Devlet yönetiminde veya onlarla bağlantılı kişi ve kurumlar tarafından yapılan büyük orandaki yolsuzluklardan dolayı, yoksul Irak halkı, petrol gelirlerinin ABD bankacılık ve makamlarının gözetimi ve denetimi altında tutulmasını, “yolsuzların eline geçmesinden daha iyidir.” fikri ile desteklemeye mecbur bırakılmıştır!

- Ülkenin 2003 yılında işgal edilmesiyle yenilen ve işgal güçleri tarafından dağıtılan Irak ordusunun ilk alayı, 2021 yılında yeniden kurulmuştur. Hâlihazırda yaşları 18 ila 50 arasında değişen iki yüz bin kişilik personel gücü, 350 tank ve 4000 civarında zırhlı personel taşıyıcıdan oluşan kara ordusu, ne kadarı uçabildiği belli olmayan, 60 savaş uçağıyla 120 civarında helikopteri olan hava kuvveti ve hiç olmayan bir deniz gücünden oluşan Irak Silahlı Kuvvetleri, devletine tehdit oluşturacak güçlere karşı, ülkesini savunmaktan aciz durumdadır. Bundan dolayıdır ki İran’a saldıran İsrail hava kuvvetleri için, Irak hava sahası, geçişi serbest bir otoban tarzında kullanılmıştır.

- Irak için başka bir tehdit, bünyesinde yer alan ve çoğunluğu İran’ın desteğiyle kurulmuş, resmi orduyla (hava gücü hariç) hemen hemen aynı güçlere sahip silahlı gruplardır. Hükümetin silahlarıyla birlikte orduya katılmaları için 30 Eylül’ü son tarih olarak belirlediği 10’a yakın silahlı grup, devletin iradesi ve kontrolüne geçmeyi red edip, taciz edilmeleri halinde hükümeti düşürmekle tehdit etmişlerdir.

ABD askerinin Irak’tan çekilmesiyle, devletin kontrolü dışında olan silahlı grupların, orduya entegre olmayıp kendi başlarına hareket edeceklerine dair yaptıkları açıklamalar, “… Önümüzdeki yıllarda güvenlik istikrarlı kalacak mı?” endişesinde olan, Iraklı lise öğretmeni Adil Salman’a cevap niteliğindedir.

- Birlikte yaşama iradesinden yoksun ve kendi aralarında da husumetli ve çatışma halinde olan, 46 milyonluk Şii, Sünni, Kürt, Türkmen, Asuri ve muhtelif gruplarından oluşan Irak halkının yapısı, ülkenin bekası için, bütün tehditlerden çok daha büyük bir tehlikedir!

Hedefledikleri bir kısım topraklara sahip olamamış, Irak’ın yeraltı zenginliklerinden bekledikleri ayrıcalıkları elde edememiş, devletin yönetiminde arzu ettikleri güce ulaşamamış vb. menfaatleri çatışma nedeni sayacak grupların, zaman içinde, ülke dışından alabilecekleri desteklerle, tarihteki benzeri örneklerinde olduğu gibi, iç çatışma yaratabilmeleri muhtemeldir.

Temenni etmemekle beraber, Irak’ta, önümüzdeki zamanlarda oluşabilecek ülke içi çatışmalarla, uzun süre yaşanacak kaoslu ortamın, 14 yıl süren Suriye iç savaşından daha fazla zararla, Ortadoğu coğrafyasını etkileyebileceği ihtimalidir!

Komşudaki muhtemel yangından, Türkiye’nin nasıl ve ne kadar etkilenebileceği hususunu, Suriye örneğinden hareketle, okuyucularımızın değerlendirmesine sunuyorum!

Anayasası ABD tarafından yazılmış, Başbakanı ABD tarafından atanmış, milli geliri ABD’nin kontrolünde, ülke kaynaklarının harcanmasındaki yolsuzlukta derece yapmış, yok hükmündeki bir orduya sahip, yasal olmayan silahlı grupların cirit attığı, birlikte yaşama vizyonuna sahip olmayıp, devletine güvenmeyen bir halka sahip Irak’ta, 1 Ekim Egemenlik günü ilan edilmiş!

Bu haldeki bir memleket, kendi ülkesi ve devletiyle ne kadar egemen ve özgür olabilir ki?