Türkiye’nin dört bir yanında şehirler büyüyor. Yeni yollar açılıyor, yüksek binalar yükseliyor, alışveriş merkezleri çoğalıyor. Özellikle Doğu ve Güneydoğu’daki kentlerde son yıllarda ciddi bir dönüşüm yaşanıyor. Diyarbakır’dan Mardin’e, Batman’dan Şanlıurfa’ya kadar birçok şehir hem nüfus hem de yapılaşma açısından hızla genişliyor.

Ancak asıl soru şu: Şehir büyürken insan da büyüyor mu?

Betonun yükselmesi kalkınma göstergesi olabilir. Ama bir şehri şehir yapan yalnızca binalar değildir. O şehirde yaşayan insanların birbirine duyduğu güven, kamusal alanların niteliği, gençlerin kendini ifade edebileceği ortamların varlığı, kültür ve sanatın canlılığıdır asıl belirleyici olan.

Bugün birçok kentte geniş bulvarlar var ama yürünecek kaldırımlar dar. Parklar var ama içi boş. Genç nüfus var ama yönlendirme eksik. Üniversite mezunu binlerce genç, ya iş arıyor ya da başka şehirlere göç etmeyi planlıyor. Beyin göçü artık sadece ülke dışına değil, şehirler arasında da yaşanıyor.

Yerel yönetimlerin ve merkezi idarenin yatırımları elbette önemli. Ancak sadece fiziki dönüşüm yeterli değil. Sosyal dönüşüm olmadan şehirler ruhunu kaybeder. Bir kenti güçlü yapan, gençlerine umut verebilmesidir.

Örneğin genç girişimciliği destekleyen merkezler, kültür-sanat atölyeleri, spor alanları ve nitelikli kamusal projeler artırılmadıkça şehirdeki dinamizm kağıt üzerinde kalır. Gençlerin enerjisi doğru yönlendirilmezse ya atıl kalır ya da başka şehirlerde değerlendirilir.

Şehir planlamasında artık sadece “kaç konut yapıldı” sorusu değil, “kaç hayale alan açıldı” sorusu da sorulmalı.

Çünkü şehir büyürken insan küçülürse, ortaya sadece kalabalık çıkar; toplum değil.

Asıl kalkınma, betonun değil insanın güçlenmesiyle başlar. Ve bir şehir, en çok da gençleri orada kalmak istediğinde büyümüş sayılır.