Bir insan, doğduğu şehri bir ömür boyunca adında ve imzasında taşıyabilir mi?

Yazılarının altına kimi zaman “Hâmidü’l-Âmidî” (Âmidli, yani Diyarbakırlı Hâmid) diye imza attı.

1891 yılında Diyarbakır’da dünyaya geldi. Asıl adı Şeyh Musa Azmi idi.

Yazıya ilgisi daha çocuk yaşlarda başladı.

Sıbyan Mektebi’nde (ilkokul düzeyindeki mahalle mektebi) harflerle tanıştı; Askerî Rüştiye (askerî ortaokul) ve Diyarbakır İdadisi (lise) yıllarında resim, harita ve hat sanatındaki yeteneği belirginleşti.

Diyarbakır’ın hattatlarından dersler aldı, eski ustaların eserlerini inceledi.

Bir harfin ölçüsünü, bir çizginin dengesini, kalemin kâğıt üzerindeki sabrını öğrendi.

1908 yılında İstanbul’a gitti.

Babasının vefatıyla ailesinin geçim yükü omuzlarına kaldı ve eğitimini yarıda bırakmak zorunda kaldı.

Fakat kalemi bırakmadı.

Matbaalarda çalıştı; Harp Okulu ve Genelkurmay matbaalarında hattatlık yaptı. Çinkoğrafi (çinko kalıpla baskı), gravür ve baskı teknikleriyle uğraştı.

Geçimini yazıdan sağlarken, zamanla yazının kendisi onun hayatına dönüştü.

Harf İnkılabı sonrasında hat sanatının günlük hayattaki yeri daralırken Hâmid Aytaç kalemini bırakmadı.

Camilerin kubbelerine, duvarlarına ve kitabelerine (yapıların üzerindeki yazılı yazıtlara) yazdı.

Şişli Camii’nden Kocatepe Camii’ne kadar pek çok yapıda onun kaleminin izi kaldı.

Kur’ân-ı Kerîm nüshaları yazdı; eserleri Mısır’dan Irak’a, İslam dünyasının farklı coğrafyalarına ulaştı.

Ama belki de en büyük mirası yalnızca yazdığı eserler değildi.

Hasan Çelebi ve Fuat Başar gibi hattatlar başta olmak üzere yeni kuşaklara bilgisini aktardı.

18 Mayıs 1982’de İstanbul’da hayata veda etti.

Ardında yalnızca güzel yazılar değil, bir sanat geleneğinin devamını bıraktı.

Ve eserlerinin altında ömür boyu taşıdığı o imza kaldı:

Hâmidü’l-Âmidî…
Âmidli Hâmid, yani Diyarbakırlı Hâmid.

Diyarbakır’dan İstanbul’a, oradan dünyanın farklı coğrafyalarına uzanan bir ömür…
Ama kaleminin ucunda hep doğduğu şehrin adı vardı.

Diyarbakır…