Bir çocuğun omuzlarından biri diğerinden biraz daha yüksekse, tişörtü üzerinde eğri duruyorsa ya da yürürken vücudu hafifçe bir yana kayıyorsa çoğu aile bunu büyüme döneminin sıradan bir parçası olarak değerlendirebilir. Oysa bazen bu küçük ayrıntılar, yıllar sonra ciddi sağlık sorunlarına dönüşebilecek bir omurga probleminin ilk işaretleri olabilir.

Haziran ayının Dünya Skolyoz Farkındalık Ayı olması nedeniyle fizyoterapist Günça Özer ile omurga sağlığını, skolyozu ve toplumdaki yanlış bilinenleri konuştuk. Sohbet boyunca en dikkat çekici nokta ise skolyozun hâlâ büyük ölçüde "duruş bozukluğu" olarak görülmesi oldu.

Sadece Eğrilik Değil

Toplumda yaygın kanaatin aksine skolyoz yalnızca omurganın yana doğru eğilmesi değil. Uzmanların tanımına göre omurganın kendi ekseni etrafında dönmesini de içeren üç boyutlu bir deformite.

İşte bu nedenle mesele sadece dik durmakla ya da birkaç egzersiz yapmakla çözülebilecek kadar basit değil.

Fizyoterapist Günça Özer'in de vurguladığı gibi, her omuz asimetrisi skolyoz anlamına gelmese de her asimetri mutlaka değerlendirilmeli. Çünkü erken teşhis edildiğinde kontrol altına alınabilen bu durum, geç fark edildiğinde kişinin yaşam kalitesini doğrudan etkileyebiliyor.

Ağrı Yoksa Sorun da Yok Mu?

Belki de en büyük yanılgı burada başlıyor.

Birçok aile çocuğunda ağrı olmadığı sürece herhangi bir sağlık problemi bulunmadığını düşünüyor. Oysa skolyozun ilk belirtileri çoğu zaman ağrı değil.

Omuz seviyelerindeki farklılık, kürek kemiklerinden birinin daha belirgin görünmesi, bel oyuntularındaki asimetri ya da öne eğilme sırasında sırtta oluşan çıkıntı ilk sinyaller arasında yer alıyor.

Tam da bu nedenle ebeveynlerin çocuklarının yalnızca boy uzamasını değil, duruşlarını da takip etmeleri gerekiyor.

Teknoloji Çağının Yeni Riski

Günümüzde çocukların ve gençlerin ekran karşısında geçirdiği süre her geçen gün artıyor.

Saatlerce bilgisayar başında oturmak, telefon ekranına eğilerek vakit geçirmek ve hareketsiz yaşam alışkanlıkları omurga sağlığını olumsuz etkiliyor.

Elbette ağır okul çantaları tek başına skolyoza neden olmuyor. Ancak yanlış duruş alışkanlıkları ve sürekli aynı pozisyonda kalmak uzun vadede önemli sorunların kapısını aralayabiliyor.

Bu noktada uzmanların tavsiyesi oldukça net:

Mükemmel oturma pozisyonunu aramak yerine uzun süre aynı pozisyonda kalmamak, düzenli hareket etmek ve gün içinde kısa molalar vermek.

Her Skolyoz Ameliyat Demek Değil

Toplumdaki bir başka yanlış inanış ise skolyoz teşhisi alan herkesin ameliyat olmak zorunda olduğu düşüncesi.

Oysa tedavi tamamen kişiye özel planlanıyor.

Bazı hastalarda düzenli takip yeterli olurken, bazı vakalarda özel egzersiz programları, korse tedavileri veya ileri dereceli eğriliklerde cerrahi seçenekler gündeme gelebiliyor.

Burada önemli olan nokta, doğru zamanda doğru tedaviye ulaşmak.

Farkındalık Hayat Kurtarabilir

Program boyunca belki de en önemli cümle şu oldu:

"Skolyozda korkudan çok farkındalığa ihtiyacımız var."

Çünkü erken teşhis edilen vakalarda çocuklar ve gençler sağlıklı, aktif ve kaliteli bir yaşam sürdürebiliyor.

Bir ebeveynin bugün duyduğu bilgi, yarın bir çocuğun erken tanı almasını sağlayabilir.

Bazen bir omuzdaki küçük bir eşitsizlik, dikkatli bir göz sayesinde yıllar sonra yaşanabilecek büyük sorunların önüne geçebilir.

Bu nedenle özellikle büyüme çağındaki çocukların duruşlarını gözlemlemek, gerektiğinde uzman desteğine başvurmak ve omurga sağlığını ihmal etmemek gerekiyor.

Unutmayalım; omurga sessizce eğilmeye başlayabilir. Önemli olan onu zamanında fark edebilmek.